تبلیغات
دعای فرج برترین110 - انواع «ذیابیطس» و درمان آن در طب اسلامی

دیابت از بیماری های شناخته شده حکمای قدیم است که طبیبان ایرانی آن را با نام یونانی «ذیابیطس» و معادل فارسی «دولاب» می شناختند.

این بیماری بیشتر در بزرگسالان شایع است و با افراط دریافت مواد قندی یا اختلال در سوخت و ساز آنها رخ می دهد. میزان مبتلایان به دیابت در سال ۱۹۸۵ میلادی ۳۰  میلیون نفر برآورد شده بود که 10 سال بعد به ۱۳۵  میلیون نفر و در سال ۲۰۰۵ به ۲۱۷  میلیون نفر افزایش یافت. تا سال ۲۰۰۰ هند با ۳۱٫۷   میلیون نفر و چین با ۲۰  میلیون نفر و امریکا با ۱۷٫۷ میلیون نفر بیشترین آمار مبتلایان به این بیماری را داشتند.

پزشکان هند باستان این بیماری را با استقبال زیاد مورچه‌ها از ادرار فرد مریض می شناختند و این مرض را «مادهومها» (ادرار شیرین) می نامیدند. حکمای قدیم یکی از راههای شناخت این بیماری را در همین طریق می دانستند و اگر استقبال مورچه ها و حشرات از ادرار فرد زیاد بود وی را دچار این بیماری تشخیص می دادند.

این بیماران اغلب گرفتار «چاقی» به خصوص در ناحیه شکم هستند و این چاقی به دلیل عدم تحرک، فشار خون بالا، دریافت زیاد مواد غذایی به دلیل احساس گرسنگی و در نتیجه تری گلیسیرید (چربی سرد) بالا رخ می دهد. در آغاز بیماری با ورزش و اصلاح رژیم غذایی می توان آن را کنترل کرد. برخی گزارش ها از رشد تصاعدی این بیماری در سالهای اخیر حکایت دارد. این بیماری می تواند عوارض دیگری چون مشکلات قلبی، سکته‌ها، نارسایی کلیوی تضعیف گردش خون در دست و پا و در نتیجه ضرورت قطع عضو را موجب گردد.

 

علائم

مشهورترین علائم «ذیابیطس» یا «دولاب» در طب اسلامی را «استسقاء» و «تکرر ادرار»، «هزال و نحافت بدن» (لاغری و کاهش وزن) ذکر کرده اند. فرد معمولا با احساس مفرط تشنگی و گرسنگی و در نتیجه پُرخوری اما کاهش وزن و نیز تکرر ادرار مواجه است. احساس خستگی، کاهش هوش و حواس و افزایش فراموشی، اختلال در میل جنسی، اختلال در خواب، احساس خارش، عفونت‌ مجاری ادرار، از دیگر نشانه‌های بیماری است. این بیماری معمولاً مزمنی است و از امید به زندگی مبتلایان می کاهد.

این بیماری در «سوء مزاج گرم مفرط کلیه ها» (شایع ترین علت) و «سوء مزاج سرد کلیه ها» یا جمیع بدن (نادرترین علت) پیش می آید و حکما پیش گیری آن را با تدابیر «سته ضروریه (اصول شش گانه ضروری حیات) ممکن می دانستند و برای درمان آن بر حسب علل سوء مزاجی بیماری نسخه هایی را توصیه می کردند. در حالی که روش درمانی در طب مدرن، به دلیل بی اطلاعی از مزاج بیمار و ارائه تسخه یکسان برای همه بیماران، ممکن است مقرون به صحت نگردد.

 

انواع دیابت

این بیماری را چنانکه در بالا اشاره شد با شناسائی سوء مزاج گرم یا سرد، به دو دسته دولاب گرم (ذیابیطس حار) و دولاب سرد (ذیابیطس بارد) تقسیم می کنند. علائم بالینی هر یک تفاوت های اندکی دارد که به ترتیب ذکر می شود:

دولاب گرم (ذیابیطس حار):

-        احساس استسقاء و تشنگی شدید است و با آب خنک هم افول نمی کند.

-        بیمار «پُر ادرار» و دچار «تکرر ادرار» و «حرکت سریع بول» است به حدی که در حفظ آن به زحمت می افتد و باید فوراً آن را تخلیه کند.

-        ادرار بیمار دارای این اوصاف است؛ «تیره رنگ»، «تند بو»، «پُر حرارت» و موقع دفع آن دچار سوزش مجاری ادرار می شود.

-        بیمار زیاد دچار یبوست می شود. خشکی و خارش مجرای دفع او زیاد بوده و مدفوع او «تند بو»، «تیره رنگ» و «پُر حرارت» است.   

-        نبض بیمار پیر حجم و سریع می زند.

-        بیمار در شهوت و جماع پُرقُوت است و میل جنسی او بیش از دوره سلامتی است.

-        پشت بیمار در نواحی کلیه ها و کتف، حرارت زیادی دارد و از شنا در آب خنک لذت می برد.

-        بیمار از استعمال سردی ها و خوردن خوراک سرد، لذّت می برد؛ مثل دوش خنک یا خیار، کاهو، هندوانه.

-        بیمار از استعمال گرمی های و خوردن خوراک گرم، اذیت می شود؛ مثل حمام داغ، آفتاب، غذای داغ و...

-        بیمار با خوردن ادویه، خرما، کشمش و... در نواحی پُر عرق، دچار احساس خارش  می شود.

-        بدن بیمار نحیف و سست می شود و نسبت به دوره سلامتی لاغرتر می شود.

 

دولاب سرد (ذیابیطس بارد):

-        احساس تشنگی او اندک است و با اندکی آب ولرم یا حتی آب گرم افول می کند. (برخلاف دولاب گرم)

-        بیمار «پُر ادرار» است اما حجم و حرارت آن کمتر است. بول او «سفید رنگ» و «کم بو» بوده و «بدون سوزش» دفع می شود.

-        پشت بیمار در نواحی کلیه ها و کتف، سرد است و از شنا در آب گرم لذت می برد.

-        بیمار در شهوت و جماع، کم قوت بوده و میل جنسی او کمتر از دوره سلامتی است.

-        بیمار از استعمال گرمی ها و خوردن خوراک گرم، لذّت می برد؛ مثل دوش گرم، خربزه، خرما.

-        بیمار از استعمال سردی ها و خوردن خوراک سرد، اذیت می شود؛ مثل حمام خنک، سایه، ماست و...

-        بیمار با خوردن ادویه، خرما، کشمش و... احساس لذت می کند اما با خوردن شیر و ماست، تکرر ادرارش بیشتر می شود.

-        بدن بیمار نحیف و سست می شود و نسبت به دوره سلامتی لاغرتر می شود.

پیشگیری و درمان

طب اسلامی، وقوع دیابت را مانند اغلب بیماری ها، با اصلاح رژیم غذایی و رعایت اصول ششگانه ممکن می داند. بر این اساس مصرف مواد غذایی به اندازه و رعایت ترکیب آن بر اساس نیاز بدن و در حد اعتدال و نیز استفراغ متناسب (مهیا کردن دفع مناسب از طریق ادرار، مدفوع، تعریق، فصد، حجامت، زالو، حُقنه و...) موجب پیشگیری از این بیماری می شود. اما راهکارهای درمانی؛   

درمان دولاب گرم (ذیابیطس حار):

1-   اصلاح فرآیند خواب و استراحت با سحرخیزی و بهره مندی از خواب قیلوله.

2-   اهتمام به ورزش به خصوص پیاده روی و کوهنوردی صبحگاهی با تعریق و شنا در آب خنک.

3-   پرهیز از غذاهای گرم. مانند؛ انواع قند و شکر و شیرینی های صنعتی، نوشابه ها، شکالات و...

4-   پرهیز از مصرف برنج، سیب زمینی، موز، ماکارونی، غذاهای سرخ کردنی، آجیل و تنقلات بوداده.

5-   تلاش برای رفع یبوست و اصلاح مزاج با اجابت مزاج متعدد (حداقل 4-3 بار در شبانه روز) برای دفع سموم از بدن (برای بهبود گوارش و پاکسازی روده ها مُسهل هایی مانند گل سرخ، ترنجبین، گل ختمی و خاکشیر، اسفرزه و تخم شربتی توصیه می شود که هم مُلَیّن هستند و هم کاهنده قند خون است.)

6-   دمنوش مریم نخودی (گلپوره)

7-   مصرف شبانگاهی یک قاشق سرکه سیب.

8-   مصرف «به سیب» روزانه دو قاشق  در بامداد و شبانگاه (طریقه ساخت؛ یک واحد «به» و یک واحد «سیب» را در اندازه حبه قند خُرد کرده و با سرکه قدری بپزید.)

9-   مصرف میوه ها، نوشیدنی ها و غذاهای دارای مزاج مرطوب و سرد. مانند؛ خیار، هندوانه، کاهو، تره، ریواس، نارنج، زرشک، سماق، غوره، سیب ترش، کیوی، تمشک، آلبالو، انار، لیمو، آب انار، ماءالشعیر، آب غوره، آب زرشک، ترشک، لواشک، تمرهندی، عدسی، نان جو، آش جو، آش دوغ، آش آلو، آش کشک، خورش کدو و...

10-                       استفاده از غذاهای گرم و خشک همراه با مصلح آنها (گردو با پنیر)

11-                       زالودرمانی، حجامت و فصد؛ البته با راهنمایی متخصص توصیه می شود.

 

درمان دولاب سرد (ذیابیطس بارد):

1-   اصلاح فرآیند خواب و استراحت با زود خوابیدن، سحرخیزی و بهره مندی از خواب قیلوله.

2-   اهتمام به ورزش به خصوص پیاده روی و کوهنوردی ملایم صبحگاهی، شنا در آب گرم همراه با سونای گرم و خشک.

3-   تلاش برای رفع یبوست و اصلاح مزاج با اجابت مزاج متعدد (حداقل 3 بار در شبانه روز) برای دفع سموم از بدن (برای بهبود گوارش و پاکسازی روده ها انجیر، آب انجیر و شربت خاکشیر؛ شیرین شده با عسل توصیه می شود.)

4-   پرهیز از غذاهای سرد و مرطوب به ویژه در صبحگاه و ناشتا. مانند آب، شیر، ماست، خیار، هندوانه و...

5-   استفاده از غذاهای سرد و مرطوب همراه با مصلح آنها (پنیر با گردو، پلو با زیره، شیر با گلاب، هندوانه با آجیل و...)

6-   مصرف میوه ها، نوشیدنی ها و غذاهای دارای مزاج گرم و خشک. مانند؛ خربزه، گرمک، گردو، بادام، انگور، سیب شیرین، توت، قیسی، كرفس، زیره، دارچین، شنبلیله، ریحان، نعناء، نخود، لپه، كنجد، نارگیل، انجیر.

7-   دمنوش گل گاوزبان.

8-   مالیدن روغن های گرم (روغن بادام تلخ یا شیرین، روغن کنجد و...) به زیر شکم و نواحی کلیه ها

9-   ماساژ و بادکش گرم (حجامت بدون خون گیری) در نواحی کلیه ها

منبع : باغ اندیشه

.: Weblog Themes By VatanSkin :.