تبلیغات
دعای فرج برترین110 - ضرورت و اهمیت امر به معروف و نهی از منکر

ضرورت و اهمیت امر به معروف و نهی از منکر:

امروز موضوع امنیت و سلامت اخلاقی و رفتاری جامعه و نقش اساسی و مهم آن در رشد و پیشرفت همه جانبه کشور موضوع انکارناپذیری است که کم‌توجهی به آن می‌تواند، استمرار حیات نظام را در معرض خطر قرار داده و عواقب ناگواری برای جامعه و مجموعه کشور در پی داشته باشد، این مؤلفه‌ها در شرایطی مورد تأکید قرار دارند که نظام اسلامی از بدو تولد، همچنان آماج هزاران توطئه خُرد و کلان در ابعاد و موضوعات مختلف قرار داشته و گاهی سوء مدیریت در بخش‌هایی از ارکان و اجزای دولت(نظام حکومتی) بر این مشکل دامن زده است.

بیانات تاریخ 7/5/71 مقام معظم رهبرى در دیدار علما و روحانیان نیز ناظر بر همین موضوع است که: «امروز علیه ما، تهاجم نظامى نیست. ....... امروز فقط جنگ نظامى نیست؛ اما همه تهاجم‌هاى دیگر، با شدّت كم‌سابقه‏اى وجود دارد. در مقابل این تهاجم، این جامعه اسلامى، باید زنده، هوشیار، آسیب‏ناپذیر، پرامید، آماده مقاومت، آماده ضربه زدن و به صورتِ یك موجود زنده مقاوم بماند و مقاومت كند. این، چگونه ممكن است؟ این است كه بنده موضوع امر به معروف و نه�� از منكر را مطرح كردم. موضوع امر به معروف كه موضوع جدیدى نیست.»

شکی نیست که کم‌توجهی به اصل راهبردی امر به معروف و نهی از منکر، نه تنها دستاوردهای عظیم انقلاب اسلامی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، بلکه مشکلات را تشدید و روز به روز ناهنجاری‌ها را مضاعف می‌سازد و شاید به همین دلیل است که رهبر معظم انقلاب در پیام تاریخ 8/3/68 ضمن تأکید بر توجه به ارزش‌هایى مانند: تقوى، توكل به خدا، عدالت، امانت‌دارى، مردم‏دارى، دوراندیشى، اعتماد به نفس، تكیه بر ابداع و ابتكار، سعه‏ى صدر، مسؤولیت‏پذیرى و وظیفه شناسى در تأیید صلاحیت‌ها می‌فرمایند: «امروز باید جلوه‏هاى درخشان تحول بزرگ كشور و مردم ما به وضوح در هر گوشه‏ى نظام ادارى مشهود و عیان گردد و با به‏كار بستن امر به معروف و نهى از منكر، شیوه‏ها و رفتارهاى در خور تحسین و تشویق رواج یابد و ضمناً با خطاكاران، سهل‏انگاران و اقدام كنندگان علیه منافع نظام جمهورى اسلامى و حقوق مردم صریح و قاطع برخورد شود.» بنابراین این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که می‌تواند از بروز عوامل موجد ناهنجاری‌ها در ابعاد مختلف پیشگیری نماید.

مقتدای مسلمین جهان در خطبه‏هاى نماز جمعه‏ى تهران در تاریخ 25/9/79 نیز با اشاره به اهمیت تقوای در مسائل فردی، اهمیت امر به معروف و نهی از منکر را از جنبه اجتماعی مورد تأکید قرار داده و می‌فرمایند: «البته در مسائل فردى، تقوا بسیار زیاد مورد توصیه‏ى امیر المؤمنین(ع) است؛ اما در زمینه‏ى مسائل اجتماعى شاید هیچ خطابى به مردم شدیدتر، غلیظتر، زنده‏تر و پُرهیجان‏تر از خطاب امر به معروف و نهى از منكر نیست. امر به معروف و نهى از منكر، یك وظیفه‏ى عمومى است.»

امر به‌ معروف و نهی از منکر واجب عقلی، شرعی و قانونی:

در جمهوری اسلامی ایران با استناد به منابع اسلامی، انجام این واجب الهی در قانون اساسی به عنوان یک وظیفه همگانی شناخته شده و در سه بخش شامل؛ مردم بر مردم، مردم بر دولنمردان و دولتمردان بر مردم تعریف شده است، اما تعمق در معنا و مفهوم امر به معروف و نهی از منکر و بررسی نتایج و دستاوردهای اجرای آن، بیانگر این است که صرفنظر از حکم شرعی و قانونی، این راهبرد از نظر عقلانی نیز آثار مثبت فوق‌العاده‌ای برای جامعه به همراه دارد.

رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام تاریخ 23/8/79 به نخستین اجلاس پژوهشى امر به معروف و نهى از منكر این نکته را اینگونه یادآوری می‌کنند: «هرچند فریضه‏ى امر به معروف و نهى از منكر یكى از بزرگترین واجبات اسلامى است و توصیه به آن در قرآن و گفتارهاى پیامبر خدا (صلّى الله علیه و آله و سلّم) و امیر مؤمنان و دیگر امامان: داراى لحنى كم‏نظیر و تكان‏دهنده است، ولى اگر كسى از این همه چشم‏پوشى كند و تنها به نداى خرد انسانى گوش بسپرد، بازهم بى‏شك این عمل سازنده را فریضه و تكلیف خواهد شمرد. به نیكى خواندن و از بدى برحذر داشتن را كدام خِرَدِسالم، ستایش نمى‏كند؟ و كدام انسان خیرخواه و حسّاس، از آن روى مى‏گرداند؟»

ایشان قبلاً نیز بارها در ملاقات اقشار مختلف این موضوع را متذکر شده‌اند، از جمله؛ در تاریخ 19/4/79 در دیدار مسئولان و كارگزاران نظام جمهورى اسلامى ایران فرمودند: «یك نكته را هم مى‏خواهم یادآورى كنم و آن نظام امر به معروف و نهى از منكر است. امر به معروف و نهى از منكر واجب حتمى همه است»

از نظر اسلام این فریضه الهی اصلی‌ترین عامل تضمین کننده سلامت و امنیت جامعه به‌شمار می‌رود و از همین‌رو اجرای آن به قدری دارای اهمیت است که حد وجوب آن معادل نماز اعلام شده و حتی در سطحی به مراتب بالاتر از جهاد قرار گرفته است. بیانات 22/4/71 امام خامنه‌ای (دامه برکاته) خطاب به فرماندهان گردانها، گروهانها و دسته‏هاى عاشوراى نیروهاى مقاومت بسیج سراسر كشور نیز، مؤید همین نکته است، آنجا که می‌فرمایند: «امر به معروف هم مثل نماز، واجب است. در نهج البلاغه مى‏فرماید: «و ما اعمال البر كلها و الجهاد فى سبیل الله عند الامر بالمعروف و النهى عن المنكر الا كنفثة فى بحر لجى.» یعنى امر به معروف و نهى از منكر، در مقیاس وسیع و عمومى خود، حتى از جهاد بالاتر است؛ چون پایه‏ى دین را محكم مى‏كند. اساس جهاد را امر به معروف و نهى از منكر استوار مى‏كند.» و در ادامه مجدداً تأکید می‌کنند: «چندى پیش گفتم: همه امر به معروف و نهى از منكر كنند. الآن هم عرض مى‏كنم: نهى از منكر كنید. این، واجب است. این، مسئولیت شرعى شماست. امروز مسئولیت انقلابى و سیاسى شما هم هست.»

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه همگانی و همیشگی:

قبلاً اشاره شد که از نظر اسلام امر به معروف و نهی از منکر همانند نماز یک واجب شرعی  محسوب شده و در سطحی حتی بالاتر از جهاد قرار دارد و این مفهوم بدان معناست که فریضه امر به معروف و نهی از منکر زبانی به عنوان یک تکلیف الهی به زمان و مکان خاص یا افراد مشخصی اختصاص ندارد و لذا این موضوع خود‌‌به‌خود بر ویژگی همگانی و همیشگی بودن این واجب الهی دلالت دارد.

بررسی پیام تاریخ 10/3/69 رهبری که به مناسبت اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینى(ره) انتشار یافت این نکته را مورد تأکید قرار می‌دهد، آنجا که می‌فرمایند: «تمامى آحاد ملت مسلمان، در حفظ و حراست از احكام نورانى آن و سعى در گسترش و تعمیق آن در جامعه، داراى وظیفه‏اى بزرگند. امر به معروف و نهى از منكر كه یكى از اركان اساسى اسلام و ضامن برپاداشتن همه‏ى فرایض اسلامى است، باید در جامعه‏ى ما احیا شود و هر فردى از آحاد مردم، خود را در گسترش نیكى و صلاح و برچیده شدن زشتى و گمراهى و فساد، مسئول احساس كند.»

شاه‌کلید و علت این همه تأکید رهبر معظم انقلاب(مدظله العالی) در این خصوص را می‌توان در این بخش از پیام ایشان، به‌راحتی درک کرد: «ما هنوز تا یك جامعه‏ى كاملًا اسلامى كه نیك‏بختى دنیا و آخرت مردم را به‏طور كامل تأمین كند و تباهى و كج‏روى و ظلم و انحطاط را ریشه‏كن سازد، فاصله‏ى زیادى داریم. این فاصله، باید با همت مردم و تلاش مسئولان طى شود و پیمودن آن، با همگانى شدن امر به معروف و نهى از منكر آسان گردد.»

بیانات رهبری در سخنرانى تاریخ 19/10/68 در دیدار با جمع كثیرى از اقشار مختلف مردم قم، نیز ناظر بر این موضوع است که: «ما باید خود را به سرچشمه‏ى اسلام برسانیم تا زندگى به تمامى شیرین شود. قرآن كریم مى‏فرماید: «الّذین ان مكّناهم فى الارض اقاموا الصّلاة و آتوا الزّكاة و امروا بالمعروف و نهوا عن المنكر». من مى‏خواهم این واجب فراموش‏شده‏ى اسلام را به یاد شما و ملت ایران بیاورم: امر به معروف و نهى از منكر. همه‏ى آحاد مردم باید وظیفه‏ى امر كردن به كار خوب و نهى كردن از كار بد را براى خود قائل باشند.»

بیانات تاریخ 29/7/91 امام خامنه‌ای در مراسم دیدار قشرهاى مختلف مردم بار دیگر این موضوع را به این شکل مورد تأکید قرار داده است: «بعضى از مردم به اینجا تلفن زدند، نامه نوشتند و سفارش كردند كه «آقا! شما گفتید نهى از منكر. سیل پشتیبانى‏ها هم انجام گرفت. اما عملًا كارى نشد!» عملًا چه كار مى‏خواستید بشود؟ مگر لازم است كه اینجا هم دولت وارد شود یا دستگاه قضائى مستقیماً وارد شود؟ خود مردم باید وارد شوند. خود مردم باید نهى كنند. ....... مباشرِ كار، خود مردم مى‏توانند باشند و باید باشند. بخش عمده‏ى قضیه، اینجاست. جوان رزمنده، خانواده‏ى شهیدداده، خانواده‏ى ایثارگر، خانواده‏ى اهل انفاق، مؤمنین نمازخوان و روزه بگیر و مسجد برو، دلسوزان انقلاب، روشن‏فكران علاقه‏مند به مفاهیم اسلامى و انقلابى؛ همه‏ى این‏ها باید در صحنه باشند.»

مقام معظم رهبرى(مد ظله العالی) در دیدار تاریخ 7/5/71 علما و روحانیان اهمیت این نکته را اینگونه یادآوری می‌کنند: «این، تكلیف همیشگى مسلمانان است. جامعه اسلامى، با انجام این تكلیف زنده مى‏ماند. قوام حكومت اسلامى، با امر به معروف و نهى از منكر است.» و در ادامه نقش اقشار مختلف در اجرای این فریضه را اینگونه بیان می‌کنند: «یك كارمند شریف هم، در محیط كار خود مى‏تواند نهى از منكر كند. یك كاسب مؤمن هم، در محیط كار خود مى‏تواند نهى از منكر كند. یك هنرمند هم، با وسایل هنرى خود، مى‏تواند نهى از منكر كند. روحانیون در محیطهاى مختلف، یكى از مهم‏ترین عوامل نهى از منكر و امر به معروفند.  ..... كار هم كار همه است. این‏طور نیست كه مخصوص عدّه خاصى باشد. البته هركس وظیفه‏اى دارد.»

ایشان در تاریخ 15/8/70 در دیدار با گروه كثیرى از دانشجویان و دانش‏آموزان، با اشاره به نقش جوانان در این زمینه، اضافه می‌کنند که: «پیغمبر اكرم فرمود: جوانان در محیط خودشان، امر به معروف و نهى از منكر كنند. چرا این واجب امر به معروف، امر به كارهاى خوب در جامعه‏ى اسلامى هنوز اقامه نشده است؟ نگویید به من چه؛ او هم نمى‏تواند بگوید به تو چه؛ اگر هم گفت، شما اعتنا نكنید.»

همانگونه که اشاره شد از نظر اسلام انجام این فریضه به گروه یا قشر خاصی اختصاص ندارد و به همین دلیل رهبر انقلاب در دیدار تاریخ 13/4/86 گروه كثیرى از زنان نخبه در آستانه‏ى سالروز میلاد حضرت زهراى اطهر(سلام‏الله‏علیها) می‌فرمایند: «اسلام وقتى‏كه مى‏گوید: «و المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنكر»، یعنى مؤمنین و مؤمنات در حفظ مجموعه‏ى نظام اجتماعى و امر به معروف و نهى از منكر همه سهیم و شریكند؛ زن را استثناء نكرده. ما هم نمى‏توانیم زن را استثناء كنیم. مسئولیت اداره‏ى جامعه‏ى اسلامى و پیشرفت جامعه‏ى اسلامى بر دوش همه است؛ بر دوش زن، بر دوش مرد؛ هركدامى به نحوى برحسب توانائى‏هاى خودشان.»

طبیعی است که در این رابطه نه تنها مسئولان نظام نیز از این اصل مستثنی نیستند، بلکه وظیفه سنگین‌تری را بر عهده دارند، همچنان‌که رهبر انقلاب(مد طله العالی) در تاریخ 19/4/79 در دیدار مسئولان و كارگزاران نظام جمهورى اسلامى ایران فرمودند: «یك نكته را هم مى‏خواهم یادآورى كنم و آن نظام امر به معروف و نهى از منكر است. امر به معروف و نهى از منكر واجب حتمى همه است؛ فقط من و شما به عنوان مسئولان كشور وظیفه‏مان در باب امر به معروف و نهى از منكر سنگین‏تر است.»

ایشان با توجه به اهمیت مشارکت عمومی در این زمینه، در جلسه یازدهم تفسیر سوره بقره در تاریخ 15/8/70، ضمن نهی مردم و مسئولین از بهانه‌تراشی برای فرار از اجرای این واجب الهی، با بیان این مثال که نمی‌شود به بهانه امکان غلط نوشتن یا غلط گفتن، کتاب ننویسیم و یا سخنرانی نکنیم، افزدوند: «این درست است كه براى اینكه مبادا امر به معروف نابجا نكنید اصلًا دهن باز نكنید؟ یا براى اینكه چشمتان به نامحرم نیفتد اصلًا به خیابان نروید؟! این كه زندگى نشد، باید شما حركت كنید، مبارزه كنید راه بروید و در صحنه‏ى زندگى مواظب باشید لغزشى به شما دست ندهد. و الا هر كسى در خانه‏اش بنشیند تا لغزشى به او دست ندهد، این لغزش دست ندادن قیمتى ندارد، این تقواى در سكون است و ما نمى‏گوئیم هیچ ارزشى ندارد چون هركس برود در خانه‏اش بنشیند از این جهت كه گناهى نكرده خوب است، اما یك گناه دیگر مرتكب شده و آن اینست كه فعالیت اجتماعى نكرده، نهى از منكر نكرده، كارنكرده، تلاش نكرده.»  ادامه دارد .......

 منبع:پایگاه بصیرت

.: Weblog Themes By VatanSkin :.