تبلیغات
دعای فرج برترین110 - شیوه و روش امر به معروف و نهی از منکر:

شیوه و روش امر به معروف و نهی از منکر:

یکی از مهمترین مباحث حوزه امر به معروف و نهی از منکر، به شیوه اجرای این حکم الهی اختصاص دارد، چرا که اثربخشی این راهبرد، مستلزم رعایت آداب و اصولی است که اگر مورد کم‌توجهی قرار گیرد، نه‌تنها نتیجه مثبت نخواهد داشت، بلکه پیامدهای منفی و متناقض برجای خواهد گذاشت و این موضوعی است که هر دو جنبه بیرونی و درونی آن، به اَشکال مختلف و به دفعات در بیانات رهبر انقلاب مورد اشاره قرار گرفته است.

امام خامنه‌ای در سخنرانی29/8/87، خطاب به شركت‏كنندگان در هفدهمین اجلاس سراسرى نماز در رابطه با بعد درونی امر به معروف و نهی از منکر می‌فرمایند: «بعضى خیال مى‏كنند، الصّلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر، معنایش این است كه اگر نماز خواندى، دیگر فحشا و منكر از بین خواهد رفت؛ نه، معنایش این است كه وقتى نماز مى‏خوانى، آن واعظ درونىِ تو كه با نماز جان گرفته، او مرتب به تو از بدىِ فحشاء و منكر مى‏گوید. و گفتن و تكرار كردن و بر دل فروخواندن، طبعاً اثر دارد و دل را خاضع و خاشع مى‏كند. لذاست مى‏بینید نماز تكرار باید شود. روزه، سالى یك‏بار؛ حج، عمرى یك‏بار؛ نماز، هر روز چند بار باید تكرار شود. اهمیت نماز اینجاست.»

ایشان توجه به بعد درونی را لازم اما ناکافی دانسته و در موارد مختلف از جمله در سخنرانى 19/10/68 در دیدار با جمع كثیرى از اقشار مختلف مردم قم، مراحل امر به معروف و نهی از منکر را به این شکل مطرح می‌کنند: «امر به معروف، یك مرحله‏ى گفتن و یك مرحله‏ى عمل دارد. مرحله‏ى عمل، یعنى اقدام با دست و با زور. این مرحله، امروز به عهده‏ى حكومت است و باید با اجازه‏ى حكومت انجام بگیرد و لا غیر. اما گفتن با زبان، بر همه واجب است و همه باید آن را بدون ملاحظه انجام بدهند.»

رهبر انقلاب(دامه برکاته) در تاریخ 11/5/80 پس از مراسم تنفیذ حكم رئیس جمهور وقت، ضمن تقبح قانون شکنی به بهانه نهی از منکر، آحاد جامعه را به اجرای این فریضه توصیه و در عین حال از برخورد فیزیکی برحذر داشته و می‌فرمایند: «البته این هیچ مجوّز آن نیست كه كسانى به بهانه‏ى اینكه اطمینانشان سلب شده، قانون‏شكنى كنند. قانون‏شكنى جرم است. تخلّف از قانون و خروج از مدار قانونى براى مقابله با هر چیزى كه به نظر انسان منكر مى‏آید- بدون اجازه‏ى حكومت- خودش یك جرم است؛ مگر نهى از منكر زبانى، كه بارها گفتیم نهى از منكر زبانى جایز و واجب و وظیفه‏ى همه است و در هیچ شرایطى هم ساقط نمى‏شود؛ اما آنجایى كه نوبت اجرا و عمل برسد، همه باید طبق قوانین عمل كنند. هیچ‏چیزى مجوّز این نیست كه بگویند چون نیروى انتظامى و قوّه‏ى قضائیّه عمل نكردند، خودمان وارد میدان شدیم؛ نخیر، آن روزى كه لازم باشد مردم براى حادثه‏اى خودشان وارد عمل شوند، رهبرى صریحاً به آن‏ها خواهد گفت.»

امام خامنه‌ای (مد ظله العالی) در بیانات 15/8/70 در دیدار با گروه كثیرى از دانشجویان و دانش‏آموزان، در این رابطه متذکر می‌شوند که: «چرا كسانى از گفتن ابا مى‏كنند؟ یك عده بر اثر ضعف نفس از گفتن ابا مى‏كنند، یك عده هم خیال مى‏كنند كه گفتن فایده‏یى ندارد؛ باید با دست جلو بروند! نه، زبان از دست خیلى مهم‏تر است. امر به معروف و نهى از منكر را اقامه كنید.» و در ادامه بر این موضوع تأکید می‌کنند که: «بعضى خیال مى‏كنند تا منكرى دیده شد، باید با مشت به سراغش بروند! نه، ما سلاحى داریم كه از مشت كارگرتر است. آن چیست؟ سلاح زبان. زبان از مشت خیلى كارگرتر و نافذتر و مؤثرتر است؛ مشت كارى نمى‏كند.»

رهبر انقلاب در جلسه‏ى پرسش و پاسخ دانشگاه تهران در تاریخ 22/2/77 در مورد اینکه آیا برخورد فیزیکی برای آمران و ناهیان دانشجو مجاز است، می‌فرمایند: «نه. شما شرعاً به‏هیچ‏وجه موظّف به برخورد فیزیكى با منكر نیستید؛ شما فقط موظّف به گفتن هستید. ...... به‏هرحال، در نهى از منكر، اگر برخورد فیزیكى لازم باشد، كار حكومت است، نه كار مردم؛ مگر وقتى‏كه حكومت اجازه دهد و كسى را مأمور كند. ...... بنابراین، پاسخ من این شد كه بهترین روش براى شما كه از من سؤال كردید، زبان است.« و در همان جلسه در پاسخ به سوألی مشابه، اینگونه پاسخ می‌دهند: «بستگى به این دارد كه چه كسى بخواهد برخورد كند. اگر شما بخواهید برخورد كنید، زبان است. شما به غیر از زبان، هیچ تكلیف دیگرى ندارید. نهى از منكر براى مردم، فقط زبانى است. البته براى حكومت، این‏طور نیست. اگر منكر بزرگى باشد، برخورد حكومت احیاناً ممكن است برخورد قانونى و خشن هم باشد؛ لیكن نهى از منكر و امر به معروفى كه در شرع مقدّس اسلام هست، زبان است؛ انّما هى اللسان.»

ایشان در تاریخ 22/2/82 در جلسه‏ى پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتى نیز، با حد و مرز قائل شدن بین برخورد فیزیکی با مفهوم قاطعیت در این زمینه، مطلب را در قالب این سوأل مطرح می‌کنند که: «قاطعیت یعنى چه؟ یعنى برخورد فیزیكى و جسمانى؟ اینكه درست نیست و ما اصلًا این را توصیه نمى‏كنیم؛ اما گفتن و تذكّر دادن، خوب است. چه اشكال دارد با اخلاقِ خوب تذكّر دهند؟»

این مفهوم با بیانات تاریخ 29/7/71 رهبری اینگونه ت��میل می‌شود: «منتها من دو تذكر به شما جوانان عزیز در هرجاى كشور كه هستید مى‏دهم. اولًا امر به معروف و نهى از منكر یك واجب است كه رودربایستى و خجالت برنمى‏دارد. ما گفتیم: اگر دیدید كسى مرتكب خلافى مى‏شود، امر كنید به معروف و نهى كنید از منكر. یعنى به زبان بگویید. نگفتیم مشت و سلاح و قوت به كار ببرید. این‏ها لازم نیست. خداى متعال كه این واجب را بر ما مسلمانان نازل فرموده است، خودش مى‏داند مصلحت چگونه است. ما هم تا حدودى حكم و مصالح الهى را درك مى‏كنیم.

بیانات تاریخ 23/1/78 ایشان در دیدار علما و روحانیون و مبلغان نیز ناظر بر همین موضوع است: «در خصوص امر به معروف و نهى از منكر حدیثى دیدم كه از جمله چیزهایى كه براى آمر به معروف و ناهى از منكر ذكر مى‏كند، «رفیق فیما یأمر و رفیق فیما ینهى» بود. آن جایى كه جاى رفق است كه غالب جاها هم از این قبیل است انسان باید با «رفق» عمل كند؛ براى اینكه بتواند با محبّت آن حقایق را در دلها و در ذهنها جا بدهد و جایگزین كند. تبلیغ براى این است؛ براى زنده كردن احكام الهى و اسلامى است.»

ایشان در تاریخ  19/4/79 در دیدار مسئولان و كارگزاران نظام جمهورى اسلامى ایران، شیوه کار را اینگونه بیان می‌کنند: «به باید از شیوه‏ها و وسایلِ مناسب استفاده كنیم؛ ........ امر به معروف و نهى از منكر فقط طبقه‏ى عامه‏ى مردم نیستند؛ حتى اگر در سطوح بالا هم هستند، شما باید به او امر كنید؛ نه اینكه از او خواهش كنید؛ باید بگویید: آقا! نكن؛ این كار یا این حرف درست نیست. امر و نهى باید با حالت استعلاء باشد. البته این استعلاء معنایش این نیست كه آمران حتماً باید بالاتر از مأموران، و ناهیان بالاتر از منهیان باشند؛ نه، روح و مدل امر به معروف، مدل امر و نهى است؛ مدل خواهش و تقاضا و تضرّع نیست. نمى‏شود گفت كه خواهش مى‏كنم شما این اشتباه را نكنید؛ نه، باید گفت آقا! این اشتباه را نكن؛ چرا اشتباه مى‏كنى؟ طرف، هركسى هست بنده كه طلبه‏ى حقیرى هستم از بنده مهم‏تر هم باشد، او هم مخاطب امر به معروف و نهى از منكر قرار مى‏گیرد.»

رهبر معظم انقلاب(دامه برکاته) در دیدار اعضاى انجمنهاى اسلامى ادارات، كارخانه‏ها و بیمارستانهاى سراسر كشور در تاریخ 4/6/71 ضمن تاکید بر ضرورت رعایت حجاب اسلامی از سوی بانوان شاغل در ادارات، شیوه مورد نظر را به این شکل مورد تأکید قرار می‌دهند: «این بانوان مسلمانى كه در اداراتند، باید رفتارشان، لباسشان، زیشان و منششان مسلمانى باشد؛ و شما در این زمینه تكلیف و مسئولیت دارید. البته با روش اسلامى؛ با همان شیوه‏اى كه نهى از منكر اسلامى دارد و نه با روشهاى غیر اسلامى و خشونتهاى نادرست.»

 فرمانده معظم کل قوا در دیدار فرماندهان گردانها، گروهانها و دسته‏هاى عاشوراى نیروهاى مقاومت بسیج سراسر كشور، در تاریخ 22/4/71 نیز بر همین نکته تأکید می‌کنند: «البته من عرض مى‏كنم قبلًا هم گفته‏ام در جامعه‏ى اسلامى، تكلیف عامه‏ى مردم، امر به معروف و نهى از منكر با لسان است؛ با زبان. اگر كار به برخورد بكشد، آن دیگر تكلیف مسئولین است. آن‏ها باید وارد شوند. اما امر به معروف و نهى از منكر زبانى، مهم‏تر است. عاملى كه جامعه را اصلاح مى‏كند، همین نهى از منكر زبانى است. به آن آدم بدكار، به آن آدم خلاف‏كار، به آن آدمى كه اشاعه‏ى فحشا مى‏كند، به آن آدمى كه مى‏خواهد قبح گناه را از جامعه ببرد، مردم باید بگویند. ده نفر، صد نفر، هزار نفر! افكار عمومى روى وجود و ذهن او باید سنگینى كند. این، شكننده‏ترین چیزهاست. همین نیروهاى مؤمن و بسیجى و حزب‏اللهى؛ یعنى همین عامه‏ى مردم مؤمن؛ یعنى همین اكثریت عظیم كشور عزیز ما؛ همینهایى كه جنگ را اداره كردند؛ همینهایى كه از اول انقلاب تا به حال با همه‏ى حوادث مقابله كردند، در این مورد مهم‏ترین نقش را مى‏توانند داشته باشند.»

آنگاه که قرار است برای حکومت نقشی در این رابطه تعریف شود، سطح و چگونگی انجام کار به این شکل در بیانات 11/5/80 رهبری (پس از مراسم تنفیذ حكم رئیس جمهور وقت)، تشریح می‌شود: «یك جریان فساد هم فسادهاى اخلاقى و رواج منكرات است. با این هم باید مقابله و مبارزه كرد. ما خوب مى‏دانیم، این جزو تعالیم اسلام است كه با زبان و تبیین باید مردم را با فضایل اخلاقى آشنا كرد و از منكرات دور نگه داشت. این به جاى خود درست؛ اما با شیوع منكرات و با تظاهرِ به آن باید مقابله كرد. اسلام مرتكبِ منكر را نصیحت و هدایت مى‏كند؛ اما حد هم براى او مى‏گذارد. با صِرف زبان و توصیه نمى‏شود كارى كرد. قدرت نظام باید جلوِ سیرِ فحشا و فساد را بگیرد. اجازه ندهید كه هوسهاى یك عدّه‏ى معدود و یك گروه كوچك و اندك در داخل جامعه، موجب اغواى ذهن و فكر دختر و پسر جوان و مرد و زن مؤمنى شود كه هیچ انگیزه‏ى فسادى ندارند. شما باید جلوِ آن‏گونه افراد را بگیرید. همه‏ى مسئولان بخشهاى مختلف كشور در این زمینه مسئولند. اجازه ندهید عدّه‏اى با تكیه به نام آزادى- كه واقعاً باید بر عنوان مظلوم آزادى گریست كه چه سوءاستفاده‏هایى از این نام مى‏شود- منكرات و فحشا و بى‏بندوبارى را در جامعه رایج كنند. عكس‏العملِ آن این است كه عدّه‏اى به نظام بدبین شوند؛ مثل اوّل مشروطه.»

با این همه ایشان در تاریخ 16/5/90 در دیدار مسئولان نظام جمهورى اسلامى ایران متذکر می‌شوند که حتی‌المقدور نباید حرمت‌ها شکسته شود: «نقطه‏ى مقابل: اگر چنانچه نقطه‏ى منفى‏اى سراغ دارید، این را افشاء نكنید. افشاء نكردن معنایش این نیست كه نهى از منكر نكنید؛ چرا، به خود آن كسى كه به كارش اشكالى وارد است و باید ایراد گرفته شود، گفته بشود؛ اما افشاء كردن این چیزها مصلحت نیست. در این باره صحبتهاى زیادى هست.»

به این ترتیب عصاره کلام رهبری در مورد شیوه امر به معروف و نهی از منکر همگانی را می‌توان در دو واژه‌ی «اقدام زبانی» و «لحن ملایم و مناسب» در حد گفتن با زبان خوش و رفتن بدون درگیری و به عبارت دیگر، پرهیز از مجادله و برخورد فیزیکی خلاصه کرد. البته اثرگذاری امر به معروف و نهی از منکر هنگامی مضاعف خواهد شد که اولاً خود آمر به معروف مورد نظر آراسته و یا ناهی از آن منکر مبرا باشد، ثانیاً به آنچه انجام می‌دهد، قلباً اعتقاد داشته و به تعبیر دیگر مصداق «سخن کز دل برآید لاجرم بر دل نشیند» باشد.

 

ویژگی‌های آمر به معروف و ناهی از منکر:

رهبر معظم انقلاب در بیان ویژگی‌های آمران به معروف و ناهیان از منکر در جلسه‏ى پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتى در تاریخ 22/2/82 به این موارد اشاره می‌کنند: «دیروز حدیثى را براى جمعى مى‏خواندم كه آمر به معروف و ناهى از منكر باید خودش به آنچه دارد امر و نهى مى‏كند، هم عالم باشد و هم عامل. «رفیق لمن یأمر و رفیق لمن ینهى»؛ با رفق و مدارا امر و نهى كند. امر و نهى، یعنى دستور دادن- بكن‏نكن- غیر از تمنا كردن است؛ اما همین را با رفق، مدارا و محبّت- نه با خشونت- انجام دهد. به نظرم این‏طورى باید عمل شود.»

ایشان در تاریخ 22/4/71 در دیدار فرماندهان گردانها، گروهانها و دسته‏هاى عاشوراى نیروهاى مقاومت بسیج سراسر كشور، نیز این ویژگی‌ها را اینگونه توصیف کرده‌اند: «چه كسى مى‏تواند از این فضیلتها دفاع كند؟ آن جوان مؤمنى كه دل به دنیا نبسته، دل به منافع شخصى نبسته و مى‏تواند بایستد و از فضیلتها دفاع كند. كسى كه خودش آلوده و گرفتار است كه نمى‏تواند از فضیلتها دفاع كند! این جوان بااخلاص مى‏تواند دفاع كند. این جوان، از انقلاب، از اسلام، از فضایل و ارزشهاى اسلامى مى‏تواند دفاع كند.»

 

الزامات مشارکت در اجرای فریضه امر به معروف و نهی از منکر:

 بدیهی است اجرای حکم عظیم امر به معروف و نهی از منکر، مستلزم رعایت الزاماتی است که کم‌توجهی به آنها می‌تواند، اثربخشی این راهبرد را تحت‌الشعاع قرار دهد، رهبر انقلاب در مراسم دیدار قشرهاى مختلف مردم در تاریخ 29/7/71، نکته اول در این رابطه را به این شکل مطرح می‌کنند: « این نكته‏ى اول؛ كه نهى از منكر، اراده و تصمیم و قدرت و شجاعت لازم دارد، كه بحمد اللّه، در قشرهاى مردم ما و در زن و مرد ما وجود دارد. باید آن را به كار بگیرید. منتظر نباشید كه دستگاه‏ها بیایند و كارى بكنند.»

بدیهی است؛ این نکته با فرض بر این است که آمر و ناهی، به شناخت لازم از موضوع دست یافته باشند و این همان نکته‌ای است که امام خامنه‌ای(مد ظله العالی)در جلسه‏ى پرسش و پاسخ دانشگاه تهران در تاریخ 22/2/77 به این شکل از آن یاد می‌کنند: «البته به شما بگویم عزیزان من! منكر را باید بشناسید. چیزهایى ممكن است به نظر بعضى منكر بیاید؛ در حالى كه منكر نباشد. باید معروف و منكر را بشناسید. واقعاً باید بدانید این منكر است.»  

از نظر رهبری؛ شناخت موضوع و حضور مردم در صحنه، از دیگر ملزومات کار محسوب می‌شوند و این نکته را در دیدار تاریخ 7/5/71 علما و روحانیان، اینگونه بیان می‌کنند: «قوام حكومت اسلامى و بقاى حاكمیت اخیار، به این است كه در جامعه امر به معروف و نهى از منكر باشد. امر به معروف فقط این نیست كه ما، براى اسقاط تكلیف، دو كلمه بگوییم. آن هم در مقابل منكراتى كه معلوم نیست از مهم‏ترین منكرات باشند. وقتى یك جامعه را موظّف مى‏كنند كه آحادش باید دیگران را به معروف امر و از منكر نهى كنند، این به چه معناست؟ چه وقت ممكن است آحاد یك ملت آمر به معروف و ناهى از منكر باشند؟ وقتى‏كه همه، به معناى واقعى در متن مسائل كشور حضور داشته باشند؛ همه كار داشته باشند به كارهاى جامعه؛ همه اهتمام داشته باشند؛ همه آگاه باشند؛ همه معروف‏شناس و منكرشناس باشند. این، به معناى یك نظارت عمومى است؛ یك حضور عمومى است؛ یك همكارى عمومى است؛ یك معرفت بالا در همه است.»

در ادامه؛ به ضرورت شناخت و آگاهی افراد و اقشار از نقش، جایگاه و مسئولیت‌شان در این رابطه، تأکید می‌کنند: «من در پیام تشكّرى كه منتشر شد، عرض كردم: قشرهاى مختلف، باید جایگاه خود را در امر به معروف و نهى از منكر، پیدا كنند. هركس جایگاهى دارد. كجا باید نهى از منكر كنید؟ شما در مقابل كدام منكر مى‏توانید مقاومت كنید و بایستید؟ كدام را مى‏شناسید؟ كار، كار مردمى است. البته، علماى دین باید مردم را هدایت و راهنمایى كنند؛ كیفیّت نهى از منكر را بیان كنند و منكر را براى آن‏ها شرح دهند.»

نکته دیگری که در این زمینه در توصیه‌های رهبری به چشم می‌خورد، لزوم توجه به رخنه و نفوذ دشمن برای جلوگیری از مخدوش ساختن ماهیت این واجب الهی و تخریب چهره‌ آمران و ناهیان است و لذا در دیدار فرماندهان گردانها، گروهانها و دسته‏هاى عاشوراى نیروهاى مقاومت بسیج سراسر كشور در تاریخ 22/4/71 تأکید می‌کنند: «البته جوان حزب‏اللهى هم باید باهوش باشد. باید چشمهایش را باز كند و نگذارد كسى در صفوف او رخنه كند و به نام امر به معروف و نهى از منكر، فسادى ایجاد نماید كه چهره‏ى حزب اللّه را خراب كند. باید مواظب باشید. این، به عهده‏ى خودتان است. من یقین دارم و تجربه‏هاى این چند سال هم نشان داده تا نیروهاى مؤمن و حزب‏اللهى براى انجام كارى به میدان مى‏آیند، یك عده عناصر بدلى و دروغین، با نام این‏ها در گوشه‏اى فسادى ایجاد مى‏كنند تا ذهن مسئولین را نسبت به نیروهاى مؤمن و حزب‏اللهى و مردمى چركین كنند. مواظب باشید. مسأله‏ى امر به معروف و نهى از منكر، مثل مسأله‏ى نماز است. یاد گرفتنى است. باید بروید یاد بگیرید. مسئله دارد كه كجا و چگونه باید امر به معروف و نهى از منكر كرد؟»

نقش و وظیفه مسئولین و دستگاه‌های حکومتی:

همانگونه که اشاره شد؛ امر به معروف و نهی از منکر وظیفه متقابلی است، که هم مردم و هم مسئولین در قبال اجرای درست آن مسئولیت دارند، اما رهبر معزز انقلاب(دامه برکاته)، در دیدار با جمعى از روحانیون، ائمه‏ى جماعات و وعاظ نقاط مختلف كشور در تاریخ 14/12/70، این وظیفه را قبل از هر کس دیگری، متوجه روحانیون و علما می‌دانند و می‌فرمایند: «تكلیف به عهده‏ى ماست. ..... البته براى اصلاح مفاسد، همه باید از طرق معقول خودش كار كنند. امر به معروف و نهى از منكر یك واجب اسلامى است و باید در میان مردم رایج بشود.

در عین‌حال ایشان ضمن گلایه از کوتاهی برخی از مسئولین در این زمینه، در دیدار فرماندهان گردانها، گروهانها و دسته‏هاى عاشوراى نیروهاى مقاومت بسیج سراسر كشور در تاریخ 22/4/71، یادآور می‌شوند: « به من نامه مى‏نویسند؛ بعضى هم تلفن مى‏كنند و مى‏گویند: «ما نهى از منكر مى‏كنیم. اما مأمورین رسمى، طرف ما را نمى‏گیرند. طرف مقابل را مى‏گیرند!» من عرض مى‏كنم كه مأمورین رسمى چه مأمورین انتظامى و چه مأمورین قضائى حق ندارند از مجرم دفاع كنند. باید از آمر و ناهى شرعى دفاع كنند. همه‏ى دستگاه حكومت ما باید از آمر به معروف و ناهى از منكر دفاع كند. این، وظیفه است. اگر كسى نماز بخواند و كس دیگرى به نمازگزار حمله كند، دستگاه‏هاى ما از كدامیك باید دفاع كنند؟ از نمازگزار یا از آن كسى كه سجاده را از زیر پاى نمازگزار مى‏كشد؟ امر به معروف و نهى از منكر نیز همین‏طور است. امر به معروف هم مثل نماز، واجب است. در نهج البلاغه مى‏فرماید: «و ما اعمال البر كلها و الجهاد فى سبیل الله عند الامر بالمعروف و النهى عن المنكر الا كنفثة فى بحر لجى.» یعنى امر به معروف و نهى از منكر، در مقیاس وسیع و عمومى خود، حتى از جهاد بالاتر است؛ چون پایه‏ى دین را محكم مى‏كند. اساس جهاد را امر به معروف و نهى از منكر استوار مى‏كند. مگر مأمورین و مسئولین ما مى‏توانند آمر به معروف و ناهى از منكر را با دیگران مساوى قرار دهند؛ چه رسد به اینكه نقطه‏ى مقابل او را تأیید كنند!؟»

رهبر معظم انقلاب(مد ظله العالی) در مراسم دیدار قشرهاى مختلف مردم در تایخ 29/7/71 نیز، «در این رابطه فرمودند: «بنابراین، وظیفه‏ى ما، مسئولین، قانون‏گذاران و مجریان است كه راه و زمینه را براى اجراى این واجب الهى هموار و فراهم كنیم. امروز بحمد اللّه مجلس شوراى اسلامى، مجریان، مسئولین كشور و دستگاه قضائى، همه از خود این ملتند. مبادا در گوشه و كنار، یا در دستگاه انتظامى یا قضائى، كسانى باشند كه راه را جلو آمر به معروف و ناهى از منكر سد كنند! مبادا كسانى باشند كه اگر كسى امر به معروف و نهى از منكر كرد، از او حمایت نكنند، بلكه از مجرم حمایت كنند! البته خبرهایى از گوشه و كنار كشور، در بعضى از موارد به گوش من مى‏رسد. هرجا كه بدانم و احساس كنم و خبر اطمینان‏بخشى پیدا كنم كه آمر به معروف و ناهى از منكر، خداى نكرده مورد جفاى مأمور و مسئولى قرار گرفته، خودم وارد قضیه خواهم شد.»

ایشان مجدداً در همین سخنرانی متذکر شدند که: «البته دولت، مجلس شوراى اسلامى، دستگاه قضائى و نیروى انتظامى، موظفند كه ناهى از منكر را پشتیبانى كنند. این، وظیفه‏ى آن‏هاست.»

چنانچه با نگاه دقیق و عمیق علت جوسازی دشمن علیه اصل اسلامی و راهبردی امر به معروف و نهی از منکر را مورد بررسی قرار دهیم، در خواهیم یافت که تنها عامل عداوت و کینه ورزی دشمن را تنها می‌توانددر تأثیر این راهبرد اساسی بر سلامت جامعه جستجوکرد.»

هدف و علت پریشانی دشمن در مواجهه با راهبرد امر به معروف و نهی از منکر:

با این توصیف به سادگی می توان علت نگرانی دشمن از اجرا و نهادینه شدن اصل اسلامی امر به معروف و نهی از منکر و چرایی تقابل با آن را فهمید. رهبر انقلاب در بیانات 16/3/75 در دیدار با اقشار مختلف مردم و میهمانان خارجى شركت‏كننده در مراسم سالگرد ارتحال حضرت امام خمینى(ره)، علت ترس و نگرانی دشمن در این زمینه را در قالب این عبارت بیان می‌کنند: «درست توجّه كنید كه این چقدر مهمّ است. مسلمانان خصوصیتى دارند كه مى‏توانند اراده‏ى خود را در حركت عالم مؤثّر كنند. به خاطر چه؟ به خاطر احكام نورانى اسلام؛ بلكه به خاطر روحیّات و خلقیّاتى كه اسلام به مسلمانان مى‏دهد؛ مثل ظلم‏ستیزى و كنار نیامدن با بدى و فساد، مثل امر به معروف و نهى از منكر و جهاد فى سبیل الله، كه جهاد فى سبیل الله میدان گسترده و عرض عریضى دارد و مخصوص صحنه‏ى نبرد رویاروى جسمانى نیست، بلكه جهاد داخل خانه‏ها هم ممكن است و همه جا انسان مى‏تواند با دشمن خدا جهاد كند؛ اگر اراده داشته باشد و اگر بداند باید چه كار كند.»

ایشان در بیانات 9/8/75 به مناسبت روز مبارزه با استكبار جهانى، ضمن بیان ضرورت شناخت دشمن و اهداف وی از مقابله با این فریضه اسلامی، توصیه می‌کنند: «دشمن را بشناسید، ادامه‏ى صفوف دشمن را در داخل كشور بشناسید، روشهاى دشمنى را بشناسید، تبدیل شده و ترجمه‏شده‏ى آن روشها در داخل كشور را هم بشناسید. در داخل دانشگاه، در داخل دبیرستان، در متن جامعه، در فعّالیتهاى كشور، در مطبوعات و د�� تبلیغات، ادامه‏ى حضور استكبار را بشناسید. استكبار مى‏خواهد در این كشور و در میان این ملت، ایمانِ عمیق نباشد، سرگرمى به شهوات باشد، «معروف» اسلامى نباشد و آنچه از نظر اسلام «منكر» است، رایج باشد. استكبار مى‏خواهد در داخل كشور، تنبلى و بیكارگى باشد، سازندگى و ابتكار و اصلاح امور اقتصادى و اجتماعى و فرهنگى مردم نباشد. استكبار مى‏خواهد پیشرفت علم و دانش در كشور نباشد، تحقیقات نباشد، كلاسِ درس نباشد.

امام خامنه‌ای(دامه برکاته) در تاریخ 26/2/75 در دیدار روحانیون و مبلغان، با اشاره به برخی از مصادیق و محصولات غیر اخلاقی دشمن که علی‌رغم صرف هزینه بالا، عمدتاً به شکل رایگان یا با قیمت ارزان و برای بی‌اثر کردن و کم‌رنگ ساختن موضوع امر به معروف و نهی منکر در جامعه توزیع می‌شود، علت را اینگونه تشریح می‌کنند: «عوامل استكبار، امروز فیلم بد درست مى‏كنند، نوار بد درست مى‏كنند، حرفهاى بد درست مى‏كنند، شعر بد مى‏گویند، داستان بد مى‏نویسند و این همه را، در داخل كشور، بین نوجوانان، جوانان و مردم عادّى پخش و منتشر مى‏كنند و یا از طریق ماهواره، رواج مى‏دهند. این مورد اخیر- ماهواره- واقعاً گنداب فسادى است كه تیرهاى زهرآگین خود را به سمت ملتها و كشورها هدف‏گیرى مى‏كند. بحمد اللّه سال گذشته، مجلس شوراى اسلامى، با حسن فهم قضیه، ماهواره را ممنوع كرد. با این همه، اگر در جامعه، به دستور اسلام و فرموده‏ى قرآن عمل شود، هیچ‏كدام از ابزار و عوامل فساد، نمى‏تواند كمترین اثرى بكند.

به معناى دقیق‏تر، توجّه از جوانب مختلف و امر به معروف و نهى از منكر، نمى‏گذارد دشمن پیروز شود. این است كه جامعه‏ى اسلامى، یك جامعه‏ى ماندگار است. این است كه‏ «انّا نَحْنُ نَزَّلْنا الذِّكْرَ وَ انّا لَهُ لَحافِظُونَ.» این است كه‏ «وَ لَیَنْصُرَنَّ اللهُ مَنْ یَنْصُرُهُ.» این است كه‏ «وَ الّذِینَ جاهَدُوا فِینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا.» این‏ها تعارف نیست كه خدا با ما كرده است. حال، قدرتمندان دنیا عربده بكشند و علیه نظام جمهورى اسلامى تهمت بزنند. بحمد اللّه اینجا بناى مستحكمى است. بنایى است كه هركس با آن زورآزمایى كند، دست و پنجه‏ى خودش را زخمى و مجروح خواهد كرد. امروز همه‏ى عوامل بقا و حیات، در نظام اسلامى هست. كسانى هم كه گاهى اوقات نسبت به بعضى از كارهاى دینى و شعارهاى اسلامى، اعتراض دارند و نِق مى‏زنند كه «آقا؛ شما هم دیگر شورش را درآوردید! دائم راجع به ارزشهاى اسلامى مى‏گویید! فلان شعار دیگر چیست و فلان كار دیگر كدام است؟!» در واقع حرف دشمن را تكرار مى‏كنند. دشمن مایل نیست كه اسلام به طور كامل پیاده شود؛ چون اگر اسلام به طور كامل پیاده شد، آسیب‏ناپذیر مى‏گردد. حال، براى اینكه آسیب‏پذیر شود، باید چه كار كنند؟ باید ناقصش كنند. باید یك گوشه‏اش را نگذارند عمل شود. مثلًا نسبت به «لایحه‏ى قصاص» و «قانون مجازات»، جنجال آفرینى كنند.»

ایشان در تاریخ 1/11/71 خطاب به مسئولان و كارگزاران نظام، با یادآوری این نکته که آنها با دیگران دشمنی ندارند می‌افزایند: «اما با جمهورى اسلامى چرا. با شخصیتهایش هم دشمنند، با ملتش هم دشمنند، با دولتش هم دشمنند، با رئیس‏جمهورش هم دشمنند، با مجلسش هم دشمنند، با احكام قضائى و مسئولین قضایى‏اش هم دشمنند. با هرچه كه این نظام را سرپا نگه مى‏دارد، دشمنند. حتى با شعارهاى شما هم دشمنند. آن‏ها شعار امر به معروف و نهى از منكر را تمسخر مى‏كنند؛ شعار حزب‏اللهى‏گرى را تمسخر مى‏كنند و شما را متهم مى‏نمایند. اما حقیقت این است كه همان امر به معروف و نهى از منكر و همان حركت حزب‏اللهى و همان پایبندى به اصول است كه مى‏تواند در مقابل انحرافها و خطاهاى فاحش دنیاى امروز بایستد. هیچ‏چیز دیگر نمى‏تواند. ملتها هم این را مى‏خواهند.»

فرمانده معظم کل قوا در دیدار فرماندهان گردانها، گروهانها و دسته‏هاى عاشوراى نیروهاى مقاومت بسیج سراسر كشور در تاریخ 22/4/71، شگرد دشمن را به این شکل افشا می‌کنند: «دشمن از راه اشاعه‏ى فرهنگ غلط فرهنگ فساد و فحشا سعى مى‏كند جوانهاى ما را از ما بگیرد. كارى كه دشمن از لحاظ فرهنگى مى‏كند، یك تهاجم فرهنگى، بلكه باید گفت یك شبیخون فرهنگى یك غارت فرهنگى و یك قتل عام فرهنگى است. امروز دشمن این كار را با ما مى‏كند.» و متقابلاً در دیدار با گروه كثیرى از دانشجویان و دانش‏آموزان، در تاریخ 15/8/70 راهکار رهایی از این دام فریبنده را با این عبارت مورد تأکید قرار می‌دهند: «نگذارید در جوامع جوان چه در مدرسه‏ها، و چه در دانشگاهها كار به فساد بكشد. این مراكز براى دشمن هدف است. بدانید كه نسل جوان این جامعه و این ایران اسلامى زنده است؛ دشمن هم این را بداند. با بودن شما جوانان مؤمن، حجت بر ما تمام است.»

با عنایت به بیانات رهبری، مهمترین علل دشمنی استکبار با این راهبرد اسلامی عبارتند از:

1.       دشمن می‌خواهد، در بین مسلمین سرگرمى به شهوات ترویج شود.

2.      دشمن از راه اشاعه‏ى فرهنگ غلط فرهنگ فساد و فحشا سعى مى‏كند، جوان‌هاى ما را از ما بگیرد.

3.     دشمن می‌خواهد، «معروف» اسلامى نباشد و آنچه از نظر اسلام «منكر» است، رایج باشد.

4.     چون پیشرفت مسلمین برای استكبار قابل تحمل نیست، مى‏خواهد در داخل كشور، تنبلى و بیكارگى باشد.

5.     دشمن تمایل دارد، سازندگى و ابتكار و اصلاح امور اقتصادى و اجتماعى و فرهنگى مردم نباشد.

6.      استكبار مى‏خواهد پیشرفت علم و دانش در كشور نباشد، تحقیقات نباشد، كلاسِ درس نباشد.

7.     استكبار مى‏خواهد در این كشور و در میان این ملت، ایمانِ عمیق نباشد، تا اقدامات خصمانه‌اش اثر بیشتری داشته باشد.

8.     دشمن مایل نیست كه اسلام به طور كامل پیاده شود، چون اگر اسلام به طور كامل پیاده شد، آسیب‏ناپذیر مى‏گردد.

9.      مسلمین از طریق امر به معروف و نهی از منکر می‌توانند، اراده‏ى خود را در حركت عالم تأثیرگذار کنند و دشمن این را نمی‌خواهد.

10.   دشمن می‌خواهد، امر به معروف و نهی از منکر نباشد چون، همان امر به معروف و نهى از منكر و همان حركت حزب‏اللهى و همان پایبندى به اصول است كه مى‏تواند در مقابل انحراف‌ها و خطاهاى فاحش دنیاى امروز بایستد.

کلام آخر اینکه؛ در این مسیر قبل از هر چیز باید، حساب ناهنجاری‌های ناشی از اعمال گروهی از مسلمین که چهره اسلام را مخدوش ساخته‌، از حساب اسلام جدا کنیم، چرا که اسلام نه تنها با این‌گونه رفتارها موافق نیست، بلکه همواره در مقام مبارزه با آن قرار داشته و تأکید دین بر اجرای امر به معروف و نهی از منکر، گواهی بر این مدعاست. ثانیاً در بیشتر موارد، رفتار و عملکرد مبتنی بر اصول و ارزش‌های اسلامی، از سوی مؤمنین نه تنها آثار و تبعات رفتارهای نادرست مسلمین را خنثی خواهد کرد، بلکه از بروز بسیاری از رفتارهای نامطلوب نیز پیشگیری خواهد نمود. و ثالثاً باید اثربخشی این راهبرد را باور و با اجتناب از بی‌تفاوتی نسبت به مسائل جامعه، کارآیی آن را اثبا نماییم

    منبع: پایگاه بصیرت -احمدرضا هدایتی

 

.: Weblog Themes By VatanSkin :.