تبلیغات
دعای فرج برترین110 - فرمان های خدا برای حفظ حیای زنانه


چکیده: زندگی انسان اجتماعی است، یعنی در ارتباط با دیگران معنا و مفهوم پیدا می کند؛ هر کس در اجتماع وظیفه ای را بر عهده می گیرد و به کمک آن به دیگران منفعت می رساند.اما در جامعه ای که نام اسلام را یدک می کشد تعاملات اجتماعی زمانی به حال جامعه مفید خواهد بود که همراه با حفظ ارزشها و شئونات اسلامی باشد.

حیای زنانه

رهروان ولایت ـ زندگی انسان اجتماعی است، یعنی در ارتباط با دیگران معنا و مفهوم پیدا می کند؛ هر کس در اجتماع وظیفه ای را بر عهده می گیرد و به کمک آن به دیگران منفعت می رساند.

اما در جامعه ای که نام اسلام را یدک می کشد تعاملات اجتماعی زمانی به حال جامعه مفید خواهد بود که همراه با حفظ ارزشها و شئونات اسلامی باشد.

اسلام تنها  خواهان تعاملات اجتماعی نیست تا هر کس به هر روش و شیوه ای خواست آن را انجام دهد بلکه اسلام ضمن آنکه تأکید بر تعامل با دیگر افراد جامعه در پوشش صله ی رحم، کار و معاملات می کند نحوه ی انجام آن را نیز مشخص می کند تا محیط اجتماع آلوده ی به رفتارهای بیرون از دایره ی ارزش های اسلامی نشود و به عبارتی راه ایجاد هرگونه ناهنجاری های اجتماعی را می بندد.

از جمله ارزش های اسلامی که باید به نوعی چاشنی همه ی رفتارهای اجتماعی زنان و مردان مسلمان باشد و عدم رعایت آن باعث ایجاد ناهنجاری های متعدد شده و جامعه ی اسلامی را رو به زوال و نابودی می کشاند «حیاء» نام دارد.

حیاء در لغت به معنای « خودداری نفس از انجام زشتی هاست»[1] و بهترین نوع آن حیاء در برابر خداوند است.

یعنی اگر زمانی انسان خواست مرتکب گناهی شود خود را در برابر خداوند مشاهده نماید، حیاء نموده و آن گناه را مرتکب نشود.

دو عامل منشاء ایجاد حیاء در انسان هستند1- تمایل انسان به بی عیب و نقص بودن 2- علاقه به پوشاندن عیوب احتمالی خود

بنابراین اگر انسان از اینکه در وجود او عیب هایی باشد و دیگران از آن ها باخبر شوند هیچ ابایی نداشته باشد هر رفتار زشتی ممکن است از او سر بزند.

زیرا زمانی در مقابل انجام کارهای زشت و ناروا حالت حیاء برای انسان به وجود می آید که علاقه ی به کرامت نفس و علاقه ی به آبرومندی در برابر ناظر محترم را با میل و رغبت به پوشاندن عیوب خود از دیگران همراه سازد.

لذا آنطور که برخی پنداشته اند علاقه به آبرومندی با عدم وجود میل به پوشاندن عیوب خود از دیگران و حیاء در برابر ناظران محترم قابل جمع نیست.

البته برخی خجالت و حیاء را به یک معنا می دانند و حال آنکه بین این دو تفاوت وجود دارد زیرا حیاء در اصل شرم کردن از انجام دادن کاری است که هنوز به وقوع نپیوسته و خجالت، شرمگین شدن در برابر امری است که انجام پذیرفته است.

از دیدگاه اسلام حیاء رابطه ی مستقیمی با ایمان دارد، هر چه ایمان فرد بیشتر باشد حیاء و دوری از گناهان در او بیشتر خواهد بود و بالعکس هر چه بی حیایی و بی پروایی در برابر خداوند و ناظران محترم بیشتر باشد نشان دهنده ی ایمان کم و ضعیف شخص بی حیاء است.

امام محمدباقر(علیه السلام) در این زمینه می فرماید:« الحیاء و الایمان مقرونان فی قرن و اذا ذهب احدهما تبعه صاحبه حیا و ایمان دو همراه هستند كه هرگاه یكی از آنها برود دیگری نیز بدنبالش خواهد رفت.»[2]

جامعه ای که حیاء و ایمان در آن کم شود بی عفتی در آن افزایش می یابد زیرا حضرت علی (علیه السلام) در کلامی نورانی عفت را ثمره حیاء می داند وپرواضح است که اگر حیاء نباشد عفت نیز نخواهد بود.« سبب العفة الحیاء»[3]

و زمانی که بی عفتی افزایش یافت خداوند آن جامعه را در معرض هلاکت و نابودی قرار می دهد.پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) می فرماید:« إنّ اللَّه إذا أراد أن یهلك عبدا نزع منه الحیاء وقتی خداوند بخواهد بنده ای را هلاک کند حیاء را از او می گیرد»[4]

لذا خداوند برای آنکه جامعه اسلامی در معرض هلاکت قرار نگیرد دستوراتی را در قرآن کریم برای حفظ حیاء و عفت به مردان و زنان مسلمان می دهد که بیشترین این خطابها متوجه زنان جامعه می باشد.

این دستورات هم کرامت و بزرگواری زنان را حفظ می کند و هم مردان جامعه اسلامی را از آلوده شدن به بی عفتی و گرفتار شدن در دام گناه باز می دارد.

ما در این مقال آیات ودستورات الهی را به صورت خلاصه بیان می کنیم وعلاقه مندان را جهت مطالعه ی بیشتر به کتب تفسیری ارجاع می دهیم:

حیای در گفتار

« فَلَا تَخْضَعْنَ بالْقَوْلِ فَیَطْمَعَ ٱلَّذِى فِى قَلْبِهِ مَرَ‌ضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُ‌وفًا[احزاب/32] پس به ناز سخن مگویید تا آنكه در دلش بیمارى است طمع ورزد؛ و گفتارى شایسته گویید.»

حیای در پوشش

الف) «وَلَا تَبَرَّ‌جْنَ تَبَرُّ‌جَ ٱلْجَاهِلِیَّةِ ٱلْأُولَى [احزاب/33 ] و مانند روزگار جاهلیت قدیم زینتهاى خود را آشكار مكنید»

« تبرج به معنى آشكار شدن در برابر مردم است، و از ماده" برج" گرفته شده كه در برابر دیدگان همه ظاهر است. اما اینكه منظور از جاهلیت اولى چیست؟ ظاهرا همان جاهلیتى است كه مقارن عصر پیامبر ص بوده، و به طورى كه در تواریخ آمده در آن موقع زنان حجاب درستى نداشتند، و دنباله روسرى‏هاى خود را به پشت سر مى‏انداختند به طورى كه گلو و قسمتى از سینه و گردنبند و گوشواره‏هاى آنها نمایان بود »[5]

ب) « یَـاأَیُّهَا ٱلنَّبِىُّ قُل لِّأَزْوَ‌اجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَآءِ ٱلْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِن جَلَـا بِیبِهِنَّ ذَ‌الِكَ أَدْنَى أَن یُعْرَ‌فْنَ فَلَا یُؤْذَیْنَ [احزاب/59 ] اى پیامبر، به زنان و دخترانت و به زنان مؤمنان بگو: «پوششهاى خود را بر خود فروتر گیرند. این براى آنكه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند [به احتیاط] نزدیكتر است »

در تفسیر نمونه ذیل این آیه چنین آمده است :« جلباب بیشتر به نظر مى رسد که منظور پوششى است که از روسرى بزرگتر و از چادر کوچکتر است چنانکه نویسنده ((لسان العرب )) روى آن تکیه کرده است .
و منظور از ((یدنین )) (نزدیک کنند) این است که زنان ((جلباب )) را به بدن خویش نزدیک سازند تا درست آنها را محفوظ دارد، نه اینکه آن را آزاد بگذارند به طورى که گاه و بیگاه کنار رود و بدن آشکار گردد»[6]

ج) «وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ‌ مِنْهَا[نور/31] و زیورهاى خود را آشكار نگردانند مگر آنچه كه طبعاً از آن پیداست. »

« در جمله «وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها» مراد از زینت زنان، مواضع زینت است، زیرا اظهار خود زینت از قبیل گوشواره و دست بند حرام نیست»[7]

د) «وَلْیَضْرِ‌بْنَ بِخُمُرِ‌هِنَّ عَلَى جُیُوبِهِنَّ[نور/31] و باید روسرى خود را بر گردن خویش [فرو ]اندازند»

و) وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَآئِهِنَّ أَوْ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَآئِهِنَّ أَوْ أَبْنَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَ‌انِهِنَّ أَوْ بَنِى إِخْوَ‌انِهِنَّ أَوْ بَنِى أَخَوَ‌اتِهِنَّ أَوْ نِسَآئِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَیْمَـانُهُنَّ أَوِ ٱلتَّـابِعِینَ غَیْرِ‌ أُولِى ٱلْإِرْ‌بَةِ مِنَ ٱلرِّ‌جَالِ أَوِ ٱلطِّفْلِ ٱلَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُ‌وا عَلَى عَوْرَ‌ا‌تِ ٱلنِّسَآءِ[نور/31] زیورهایشان را جز براى شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرانشان یا پسران خواهرانشان یا زنان [همكیش‌] خود یا كنیزانشان یا خدمتكاران مرد كه [از زن‌] بى‌نیازند یا كودكانى كه بر عورتهاى زنان وقوف حاصل نكرده‌اند، آشكار نكنند»

حیای در نگاه

« قُل لِّلْمُؤْمِنَـاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَـارِ‌هِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُ‌وجَهُنَّ [نور/31] به زنان با ایمان بگو: «دیدگان خود را [از هر نامحرمى‌] فرو بندند و پاكدامنى ورزند»

حیا در راه رفتن

الف) «وَلَا یَضْرِ‌بْنَ بِأَرْ‌جُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یُخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ[نور/31] و پاهاى خود را [به گونه‌اى به زمین‌] نكوبند تا آنچه از زینتشان نهفته مى‌دارند معلوم گردد. »

ب) «فَجَآءَتْهُ إِحْدَا هُمَا تَمْشِى عَلَى ٱسْتِحْیَآءٍ[قصص/25 ] ناگهان یکی از آن دو (زن) به سراغ او آمد در حالی که با نهایت حیا گام برمی‌داشت»

در داستان حضرت موسی (علیه السلام) و کمک ایشان به دختران حضرت شعیب (علیه السلام) خداوند در وصف دختر حضرت شعیب (علیه السلام) این وصف را بکار می برد.

با دقت در آیه 31 سوره نور، آیه23 سوره قصص و این آیه نشان می دهد که یکی دیگر از موارد حفظ حیاء و عفت عدم اختلاط زن و مرد و همچنین با ناز و عشوه راه نرفتن زنان و دختران در معابر عمومی و در منظر افراد نامحرم است.

--------------------------

پاورقی

1-مفردات راغب ج 1 ص 573

2-کلینی، الکافی، ج2، ص106

3- عبد الواحد آمدی، غررالحكم ودرالكلم ،ج2 ، حدیث شماره 54444

4-ابوالقاسم پاینده، نهج الفصاحه حدیث 671

5-تفسیر نمونه، ج‏17، ص 289

6-تفسیر نمونه جلد 17 صفحه 428

7-سید محمدحسین طباطبایی، ترجمه المیزان، ج‏15، ص
.: Weblog Themes By VatanSkin :.